Schrijftip 5: Hoe je een pageturner schrijft

Op 18 december verschenen de eerste 5 tips om een hoofdstuk spannend af te sluiten op de site van Schrijven Online (https://schrijvenonline.org/schrijftips/hoe-je-een-pageturner-schrijft). Hier kan je de volledige tekst met 8 tips lezen:

Je verhaal is klaar. De eerste versie van je manuscript ligt er: mooi uitgeprint op wit papier en klaar om gefinetuned te worden. Eén van de dingen die je kan doen, is het einde van elk hoofdstuk van naderbij bekijken. Eindigt het hoofdstuk gewoon waar de scène stopt, of is er een bruggetje naar wat komen gaat en stijgt zo de spanning? Met andere woorden: gebruik je hier en daar een cliffhanger? Met deze tips kom je al een heel eind om een hoofdstuk spannend af te sluiten.

1. Kondig onbepaald aan

Uitgeput zijgen je personages neer onder de boom. De ganse dag zijn ze op de vlucht geweest. Zo goed als zeker hebben ze hun achtervolgers afgeschud. Je kan het hoofdstuk stoppen met het beeld van een afgematte groep mensen onder een boom. Of je kan er ook die ene zin aan toevoegen waarmee je het volgende hoofdstuk aankondigt: Karl keek op en daar stonden ze dan. Wie zijn die ze? Toch de achtervolgers? Of dreigt er nog een ander gevaar?

2. Ontkracht wat je net hebt bewezen

De ganse dag al doet Jasper niets anders dan aan Liese denken. En hoe! Hij is overduidelijk smoorverliefd op haar. Tot hij op het einde van het hoofdstuk het vriendje van Liese voorbij ziet komen en zich afvraagt wat dat vriendje in haar ziet. Oh, de lezer voelt zich op het verkeerde been gezet en vraagt zich af wat er dan wel gaande is. Als het geen verliefdheid is, wat speelt er dan in het hoofd van Jasper? Zo creëer je niet alleen spanning, maar ga je eveneens op zoek naar diepgang in het verhaal.

3. Stel (als-)vragen

Eleanor is als de dood voor haar stiefvader. Hij is haar grootste angst. Dat is wel duidelijk geworden in het verhaal. Stiekem spreekt Eleanor met haar vriendje bij hem thuis af. Maar dan gaat de bel. Eleanors hart maakt een sprong. Wat als het haar stiefvader is die voor de deur staat? Eigenlijk maakt het niet zo uit, wie er aanbelt. Het kan de postbode zijn, die een pakje aflevert en verder geen enkele rol heeft  in het verhaal. Zolang je maar even die grootste angst suggereert.

4. Creëer onmogelijkheid

Je personage is op onderzoek uitgegaan zonder iemand van zijn escapades op de hoogte te brengen. Hij loopt in een val en wordt opgesloten. Dramatiseer het ogenblik en schrijf iets als: Geen ontsnapping mogelijk. Jonathan zat onherroepelijk gevangen. Natuurlijk is dat niet zo. Anders was het verhaal gedaan en misschien moet het nog maar net beginnen. Door het dramatische effect leeft de lezer zich des te meer in en wordt hij nieuwsgierig naar de schijnbaar onmogelijke oplossing. Het hoeft trouwens niet altijd om gevaarlijke scènes te gaan. Ook met emoties werkt deze techniek. Schrijf bijvoorbeeld een zin als: Hij wist het wel zeker: na deze actie zou ze hem nooit meer aankijken. Of toch wel?

5. Doorbreek de fel bestreden rust

Als kemphanen staan ze tegenover elkaar. De dreiging spat van de scène af. Ze slingeren elkaar verwijten naar het hoofd. Hun lichaamstaal is onmiskenbaar gevaarlijk. Langzaam zwakt de scène af. De personages houden het hoofd koel. Er zal niet gevochten worden. De lezer kan weer opgelucht ademhalen. Tot echter Sonja het in haar hoofd haalt Steve in zijn gezicht te spugen. Gaan ze in het volgende hoofdstuk alsnog met elkaar op de vuist?

6. Maak gebruik van de (weers)omstandigheden

Even was het echt ontzettend spannend, maar dan trekt Jidske haar hand terug. Neen, ze zal het toch niet doen. Ze dropt de boekentas van Jana niet in de rivier. God, die schande kan Jana zich gelukkig besparen. Maar dan schiet een bliksemflits door de lucht. Naderend onweer doet aan naderend onheil denken. Onaangename gewaarwordingen en omstandigheden doen het altijd goed om de lezer even te laten huiveren.

7. Gebruik drie puntjes

Een beletselteken heet dat dan. Het beletselteken wordt gebruikt om aan te geven dat een gedachtegang wordt afgebroken. Lieke en Leanne zijn beste vriendinnen, BFF zoals ze dat vandaag noemen. Ze zijn echter allebei verliefd op Lander, en willen geen van beiden dat hun vriendschap eraan ten onder gaat. Ze beslissen samen Lander uit hun hoofd te zetten. Maar dan denkt Lieke: Leanne moest het eens weten …. Wat? Wat moest ze weten! De lezer zit op het puntje van zijn stoel.

8. Laat een vraag onbeantwoord

Charlotte en Joshua draaien rondjes om elkaar heen, als twee dieren die elkaar willen verleiden. Er hangt iets in de lucht. Ze vinden elkaar overduidelijk leuk. Hoofdstukkenlang houden ze elkaars hand vast en voeren ze fijne gesprekken. Maar die eerste kus laat op zich wachten. Tot Charlotte aan Joshua  vraagt: Vind je me eigenlijk leuk? Ja, dat is natuurlijk dé hamvraag. Dat wil de lezer ook al de ganse tijd weten. Maar pech, hij zal nog wat moeten wachten, want de vraag blijft vooralsnog onbeantwoord. Een volgend hoofdstuk dient zich aan.

Zo zie je maar, om spannend te zijn hoeft een hoofdstuk niet steeds te eindigen met een wagen waarvan de wielen onheilspellend over het ravijn hangen. Het kan ook anders …

Schrijftip 3 : Bingewatchen om beter te schrijven

Een avondje geen zin in literatuur? Maar toch kan je maar moeilijk loskomen van de schrijfkriebel? Lees in mijn derde schrijftip hoe bingewatchen kan helpen om beter te schrijven.

Het volledige artikel werd gepubliceerd in de nieuwsbrief van Schrijven Online.